สำนวนไทย

หมวด บ

-บนข้าวผี ตีข้าวพระ 
          บนบาน , ขอร้องให้ผีสางเทวดา หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยเหลือโดยจะแก้บน เมื่อสำเร็จประสงค์แล้ว
-บนบานศาลกล่าว 
          ขอร้องให้สิ่งศักดิ์ช่วยเหลือ
-บอกเล่าเก้าสิบ 
          บอกกล่าวให้รู้
-บอกหนังสือสังฆราช, สอนหนังสือสังฆราช 
          สั่งสอนผู้มีความรู้ดีกว่าตน
-บัวไม่ช้ำ น้ำไม่ขุ่น, บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น 
          รู้จักผ่อนปรนเข้าหากัน มิให้กระทบกระเทือนใจกัน, รู้จักถนอมน้ำใจไม่ให้ขุ่นเคืองกัน
-บ้าหอบฟาง 
          บ้าสมบัติ เห็นอะไร ๆ เป็นของมีค่าจะเอาทั้งนั้น, อาการที่หอบหิ้วสิ่งของพะรุงพะรัง
-บ้าห้าร้อยจำพวก 
          บ้ามากมายหลายประเภท
-บานปลาย 
          ขยายออกไปมากกว่าที่ตั้งใจไว้เดิม, ขยายเรื่องเล็กให้เป็นเรื่องใหญ่โตออกไป, ใช้เงินเกินกว่าที่ประมาณหรือกำหนดไว้
-บ้านเคยอยู่ อู่เคยนอน 
          สถานที่ตนเคยอาศัยอยู่มาก่อน
-บ้านแตกสาแหรกขาด 
          เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในครอบครัว หรือ ในบ้านเมืองอย่างร้ายแรงถึงทำให้ ต้องกระจัดกระจายพลัดพรากกัน
-บ้านนอกขอกนา, บ้านนอกคอกนา 
          ชาวไร่ชาวนาที่อยู่นอกกรุงหรือเมืองหลวง
-บ้านเมืองมีขื่อมีแป 
          บ้านเมืองหรือประเทศย่อมมีกฎหมายคุ้มครอง
-บุกป่าฝ่าดง 
          พยายามต่อสู้อุปสรรคต่าง ๆ
-บุญทำกรรมแต่ง  
          บุญหรือบาปที่ทำไว้ใน ชาติก่อนเป็นเหตุทำให้รูปร่างหน้าตา หรือชีวิตของคนเราในชาตินี้ สวย งาม ดี ชั่ว
-เบี้ยต่อไส้  
          เงินหรือสิ่งของที่หามาได้พอประทังชีวิต ไปวันหนึ่ง ๆ
-เบี้ยน้อยหอยน้อย 
          มีเงินน้อย มีไม่มาก
-เบี้ยบ้ายรายทาง 
          เงินที่จะต้องใช้จ่ายหรือเสียไปเรื่อย ๆ เป็นระยะ ๆ ในขณะทำธุรกิจอย่างใดอย่างหนึ่งให้สำเร็จ
-แบกหน้า  
          จำใจกับมาแสดงตัวหรือติดต่อกับผู้ที่ตน เคยทำไม่ดี ไม่ถูกต้อง หรือไม่เหมาะสมมาก่อนอีก
-บวชก่อนเบียด
           แปลว่า บวชเป็นพระเสียก่อน เมื่อสึกออกมาแล้วจึงค่อยแต่งงานหรือหาภรรยา คำว่า “เบียด” ในที่นี้ แปลว่ามีภรรยา ถ้า “เบียดก่อนบวช” ก็หมายความว่า มีเมียก่อนบวช
-บ่างช่างยุ 
            หมายถึง คนที่ชอบยุแหย่ สำนวนนี้ เอามาจากเรื่องนิทานสอนเด็ก ที่สมมุติให้ตัวบ่างสัตว์ชนิดหนึ่งเป็นตัวบ่างช่างยุแหย่ในเรื่อง
-เบี้ยล่าง เบี้ยบน
            สำนวนนี้เปรียบเทียบเอาว่า “เบี้ยบน” คือฝ่ายที่กำชัยชนะ หรือมีอำนาจอยู่เหนือกว่าอีกฝ่ายหนึ่ง ซึ่งเปรียบเหมือน “เบี้ยล่าง” เรียกว่า เบี้ยบนเป็นต่อกว่าเบี้ยล่าง หรือเบี้ยล่างเป็นรองเบี้ยบน สำนวนนี้มาจากการเล่นหรือการพนันทั่วไป
-บุญมา ปัญญาก็ช่วย ที่ป่วยก็หาย ที่หน่ายก็รัก
            สำนวนนี้ เป็นสุภาษิตคำพังเพยของท่านเจ้าพระยามหินทรศักดิ์ดำรง มีความหมายอธิบายอยู่ในตัวประโยคแล้ว และมีสำนวนต่อท้ายในลักษณะตรงข้ามอีกด้วย “บุญไม่มา ปัญญาไม่ช่วย ที่ป่วยก็หนัก ที่รักก็หน่าย”
 -บุญมาวาสนาช่วย..หรือ..บุญมาวาสนาส่ง
          เมื่อมีบุญอำนาจวาสนาก็มาเอง
-บุญหนักศักดิ์ใหญ่
          มีฐานันดรศักดิ์สูงและอำนาจวาสนายิ่งใหญ่
-เบาไม้เบามือ
          ทำเบาๆหรือค่อยๆด้วยความระมัดระวัง,ทำไม่ให้หนักมือรุนแรง;ช่วยให้ไม่ต้องทำงานมาก
ขอบคุณที่มาข้อมูล
salanluck.awardspace.com
gotoknow.org
st.ac.th